Kto ma prawo do emerytury pomostowej

Prawo do emerytury przysługuje pracownikowi urodzonemu po 31 grudnia 1948 r. Pracownik ten będzie mógł przejść na emeryturę pomostową po osiągnięciu wieku co najmniej 55 lat przez kobietę i co najmniej 60 lat przez mężczyznę, jeżeli spełni łącznie następujące warunki:

1) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wynoszący co najmniej 15 lat,

2) ma okres składkowy i nieskładkowy (uwzględniony w wymiarze nie większym niż 1/3 udowodnionego okresu składkowego), wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn,

3) przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał (co najmniej przez 1 dzień) prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, tj.:

• w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 32 i art. 33 ustawy emerytalnej - nawet jeżeli praca taka nie została wymieniona w wykazach prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, albo
• w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wymienione w załącznikach do ustawy o emeryturach pomostowych,

4) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał (co najmniej przez 1 dzień) prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wymienione w załącznikach do ustawy o emeryturach pomostowych,

5) rozwiązał stosunek pracy.

Przy ustalaniu, czy został spełniony warunek co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze uwzględnia się zarówno okresy pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 32 i art. 33 ustawy emerytalnej, przebyte przed dniem 1 stycznia 2009 r., jak też okresy, w których wykonywane były prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wymienione w załącznikach do ustawy o emeryturach pomostowych, przebyte zarówno przed dniem 1 stycznia 2009 r., jak i po dniu 31 grudnia 2008 r. Okresy te podlegają sumowaniu.

Ustawa przewiduje również możliwość uzyskania przez ubezpieczonego, urodzonego po dniu 31 grudnia 1948 r., prawa do emerytury pomostowej w wieku niższym niż 55 lat dla kobiety i 60 lat dla mężczyzny. Warunki te są określone w art. 5-10 ustawy. Osoby ubiegające się o emeryturę pomostową na podstawie jednego z tych przepisów muszą spełnić - oprócz warunków wskazanych wyżej w pkt 2-5 - także dodatkowe warunki, w tym m.in.:

• wykonywania przez okres 15 lat lub - w niektórych przypadkach - przez okres 10 lat określonej w przepisie pracy lub prac wymienionych w załącznikach do ustawy o emeryturach pomostowych,
• uzyskania w niektórych przypadkach - orzeczenia lekarskiego o niezdolności do wykonywania określonych prac (wskazanych w poszczególnych przepisach).

Prawo do emerytury pomostowej uzyskali również pracownicy urodzeni po dniu 31 grudnia 1948 r., wykonujący prace górnicze, o których mowa w ustawie emerytalnej. Nabywają oni prawo do tej emerytury w wieku 55 lat (kobieta) i 60 lat (mężczyzna), jeżeli spełniają warunki wskazane wyżej w pkt 2 - 5 i wykonywali prace górnicze przez co najmniej 15 lat.

Ustawa gwarantuje również uzyskanie prawa do emerytury pomostowej ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy wprawdzie po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywali pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wymienionej w załącznikach do ustawy o emeryturach pomostowych, ale spełnili inne warunki określone w ustawie dla uzyskania prawa do tej emerytury. Jednym z tych warunków jest posiadanie - w dniu 1 stycznia 2009 r. - wymaganego w przepisach regulujących nabycie uprawnień do emerytury pomostowej, okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wymienionej w załącznikach do ustawy o emeryturach pomostowych.

Postępowanie w sprawie emerytury pomostowej wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o emeryturę pomostową, zgłoszony bezpośrednio w jednostce organizacyjnej ZUS lub za pośrednictwem płatnika składek.

Decyzję w sprawie emerytury pomostowej wydaje i emeryturę tę wypłaca jednostka organizacyjna ZUS właściwa ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej, a od tej decyzji przysługuje odwołanie do sądu okręgowego - sądu pracy i ubezpieczeń społecznych na zasadach przyjętych dla emerytur i rent.