Obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne ustawodawca nałożył na rencistów od początku stycznia 2008 r. Co bardzo ważne - obowiązek dotyczy osoby pobierające rentę z tytułu niezdolności do pracy. Stąd też każdy, kto otrzymuje z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych tego typu świadczenie, zobowiązany jest do opłacania zarówno składek emerytalnej i rentowej, jak i składki zdrowotnej. Dobrowolna pozostaje składka na ubezpieczenie chorobowe. Jej opłacania daje prawo do zasiłku chorobowego przysługującego za czas zwolnienia lekarskiego. Z racji orzeczenia o niezdolności do pracy, które to jest niezbędne do otrzymania renty, nie przysługują żadne ulgi w opłacaniu składek. Wyjątek istnieje w przypadku świadczeniobiorców, którzy pobierają niskie świadczenia i dodatkowo wykazują nieznaczne przychody. Jeżeli bowiem rencista otrzymuje świadczenie w wysokości nieprzekraczającej minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w kraju i jednocześnie uzyskuje przychody z działalności gospodarczej poniżej 50 proc. najniższej emerytury, nie musi opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne. Nie oznacza to jednak, że taki rencista nie musi wskazywać w miesięcznych dokumentach rozliczeniowych podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne. Wskazywać podstawę musi, ale w pozycję „wysokość składki” wpisuje „0”. Oczywiście, mimo że rencista uzyskujący niskie przychody nie opłaca składki, to jest objęty ubezpieczeniu zdrowotnym.
Każdy rencista pobierający świadczenie z tytułu niezdolności do pracy i jednocześnie prowadzący działalność gospodarczą musi też pamiętać o obowiązujących go progach przychodowych. I tak, jeżeli świadczeniobiorca osiągnie przychody powyżej 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (obecnie 2321,50 zł), jego świadczenie będzie pomniejszone o kwotę tegoż przekroczenia. Jednak nie więcej niż o maksymalna kwotę zmniejszenia, która wynosi 488,67 zł. Z kolei w przypadku gdy rencista uzyska przychód powyżej 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (obecnie 4311,30 zł) jego świadczenie zostanie zawieszone. Przychody poniżej pierwszego z progów nie rzutują na pobierane świadczenie.
Każdy świadczeniobiorca jest zobligowany do końca lutego każdego roku poinformować ZUS o przychodach osiągniętych w roku ubiegłym.
Przemysław Przybylski